مهدی قمصریان، مدیر عامل صندوق تامین خسارتهای بدنی در نامهای به زهرا بهروز آذر، معاون امور زنان ریاست جمهوری در رابطه با پدیده روزافزون موتورسواری زنان و هزینههای ناخواسته ناشی از تردد این شمار موتورسوار بدون گواهینامه و بدون بیمه شخص ثالث هشدار داد.
قمصریان از هزینه ۸۰ میلیاردی تحمیلی به صندوق در پرونده ۴۳ حادثه زن موتورسوار گفته است که اگر تدبیری برای اصلاح قانون اعطای گواهی نامه به زنان اندیشیده نشود این رقم می تواند به مرور زمان بیشتر نیز شود.


البته مسئله موتورسواری زنان متعلق به این سالها نیست و هرازگاهی تیتر خبرها میشود. ماجرای اصلی در این میان بلاتکلیفی است. بسیاری از کنشگران و آگاهان به قوانین امور راهنمایی و رانندگی معتقدند موتورسواری زنان جرم نیست و در قانون هیچ مجازاتی برای آن بیان نشده است. اما راهنمایی و رانندگی همواره با اعلام ممنوع بودن موتورسواری زنان و به استناد یک تبصره پرابهام، از دادن گواهینامه به بانوان امتناع میکند. از طرفی رانندگی بدون گواهینامه تخلف است و بیمه نیز پاسخگوی راننده بدون گواهینامه نیست.
براساس ماده ۲ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲، «هر رفتاری اعم از فعل یا ترک فعل که در قانون برای آن مجازات تعیین شده است، جرم محسوب میشود». باتوجه به اینکه تاکنون برای موتورسواری بانوان هیچ مجازاتی تعیین نشده است، پس از نظر قانونی این عمل جرم نیست. اما راهنمایی و رانندگی که مرجع صدور گواهینامه است از اعطای آن به زنان شانه خالی میکند. پلیس که مجری قوانین راهنمایی و رانـنـدگی اسـت، مـیگـوید بـرای موتورسیکلتسواری باید گواهینامه موتور داشته باشید، ولی قبل از آن برای شرکت در آزمون گواهینامه موتورسیکلت، باید مرد باشید! پس هر زنی که سوار موتورسیکلت میشود، خودبهخود مرتکب تخلف شده است و پلیس حق دارد با آن برخورد کند!
ابهام از کجا شروع شد؟
ابهام بزرگ از زمان دولت دوم احمدی نژاد شروع شد. در سال ۸۹ و در مجلس هشتم با اصلاح قانون حمل و نقل کشور پلیس مکلف شد که فقط برای «مردان» گواهینامه موتورسیکلت صادر کند و همین یک کلمه نقطه پرابهام داستان شد.
قابلتأمل آنکه در بند الف ماده ۲ آییننامه صدور انواع گواهینامههای رانندگی، فقط داشتن حداقل ۱۸ سال تمام، ارائه گواهی سلامت جسمی و روانی از مراجع صلاحیتدار پزشکی، ارائه گواهی طی دورههای آموزش نظری و عملی از آموزشگاهها یا مراکز مجاز آموزش رانندگی و قبول شدن در آزمونهای تئوری آییننامه و مهارت عملی رانندگی با موتورسیکلت دویست سیسی از شرایط صدور گواهینامه موتورسیکلت شناختهشده و شرط مرد یا زن بودن برای صدور گواهینامه موتور در هیچ کجای این آییننامه ذکر نشده است.
با این اوصاف تلاشها برای یافتن پاسخ این سؤال که آیا موتورسواری زنان منع قانونی دارد یا خیر طبیعتا برای این نیست که این مسئله، موضوع اصلی و اساسی زنان کشور است، بلکه به نظر میرسد ممنوعیتها در این زمینه صرفا افزودن ممنوعیتی بی دلیل و غیرلازم و هزینهزا بر ممنوعیتهای موجود درباره زنان است.
این در حالی است که در عرف موجود جامعه چنین موضوعی به خودی خود قابل حل و مدیریت خواهد بود و لزومی به وضع قانون یا اعمال محدودیت دراین باره نیست. بیتردید در صورت هنجارشکنانه دانستن موتورسواری زنان باید به این سؤال پاسخ داد که چه فرقی بین راندن موتور یا مسافر آن بودن وجود دارد؟